منظور از تغییرات اقلیمی چیست؟
تغییرات اقلیمی پدیدهای جهانی از دگرگونی آب و هواست که با تغییراتی در آب و هوای معمول سیاره که معمولا توسط فعالیت های انسانی ایجاد شده، مشخص میشود. بنابراین، برهم خوردن تعادل آب و هوای زمین، پایداری اکوسیستمهای سیاره و آینده بشر و ثبات اقتصاد جهانی در معرض تهدید قرار گرفته است.
به گزارش قاب فردا به نقل از همشهری آنلاین، تعریف ناسا از تغییرات اقلیمی می گوید: «طیف گسترده ای از پدیده های جهانی که عمدتا در اثر سوزاندن سوخت های فسیلی ایجاد می شوند و گازهای گرمازا را به جو زمین اضافه می کنند، شامل افزایش روند دما که با گرمایش جهانی توصیف شده، گفته می شود. البته تغییراتی مانند افزایش سطح دریا، از دست دادن توده یخ در گرینلند، قطب جنوب، قطب شمال و یخچال های کوهستانی در سراسر جهان، تغییر در شکوفایی گل ها و گیاهان و رویدادهای شدید آب و هوایی را نیز در بر می گیرد.»
تغییرات اقلیمی ممکن است ناشی از فرآیندهای داخلی طبیعی یا نیروهای خارجی مانند تعدیل چرخه های خورشیدی، فوران های آتشفشانی و تغییرات مداوم ناشی از فعالیت های انسانی در ترکیب جو، اقیانوس یا کاربری زمین باشد.
گازهای گلخانه ای
تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت های انسانی، در حال حاضر بر بسیاری از شرایط آب و هوایی و اقلیمی نامساعد در هر منطقه ای در سراسر جهان تاثیر گذاشته است؛ مانند سوزاندن سوخت های فسیلی، جنگل زدایی، کاربری زمین و تغییرات کاربری زمین، مدیریت دام، کوددهی، مدیریت پسماند و فرآیندهای صنعتی.
گرمایش جهانی زمین تنها یکی از جنبه های تغییرات اقلیمی است، در حالی که عامل اصلی تغییرات اقلیمی، اثر گلخانه ای است. برخی از گازهای موجود در جو زمین کمی شبیه شیشه های گلخانه عمل می کنند و گرمای خورشید را به دام می اندازند و از نشت دوباره آن به فضا و ایجاد گرمایش جهانی جلوگیری می کنند. بسیاری از این گازهای گلخانه ای به طور طبیعی وجود دارند، اما فعالیت های انسانی غلظت برخی از آنها را در جو افزایش می دهد؛ مانند دی اکسید کربن ( CO۲ )، متان، اکسید نیتروژن و گازهای فلوئوروکربن.
بدین ترتیب، دی اکسید کربن تولید شده توسط فعالیت های انسانی بزرگترین عامل گرمایش جهانی است. تا سال ۲۰۲۳، غلظت آن در جو به ۵۱ درصد بالاتر از سطح آن در دوران پیش از صنعتی شدن (قبل از ۱۷۵۰) رسیده است. اکسید نیتروژن، مانند CO۲، یک گاز گلخانه ای با عمر طولانی است که طی دهه ها تا قرن ها در جو تجمع می یابد. سوختن زغال سنگ، نفت و گاز، دی اکسید کربن و اکسید نیتروژن تولید می کند. همچنین کودهای حاوی نیتروژن، اکسید نیتروژن تولید می کنند.
متان یک گاز گلخانه ای قوی تر از CO۲ است، اما طول عمر جوی کوتاه تری دارد. گاوها و گوسفندان هنگام هضم غذای خود مقادیر زیادی متان تولید می کنند.
آلاینده های غیرگلخانه ای، از جمله آئروسل هایی مانند دوده، اثرات گرمایشی و سرمایشی متفاوتی دارند و همچنین با مسائل دیگری مانند کیفیت پایین هوا مرتبط هستند.
تخمین زده میشود که عوامل طبیعی، مانند تغییرات در تابش خورشیدی یا فعالیت آتشفشانی، کمتر از مثبت یا منفی ۰.۱ درجه سانتیگراد در گرمایش کلی بین سال های ۱۸۵۰ تا ۲۰۱۹ نقش داشته اند.
اثرات نامطلوب
گرمایش جهانی تنها یکی از جنبه های تغییرات اقلیمی محسوب می شود، اما خطرات و اثرات نامطلوب پیش بینی شده و خسارات و زیان های مرتبط با تغییرات اقلیمی با هر افزایش گرمایش جهانی تشدید می شوند. خطرات اقلیمی و غیراقلیمی به طور فزاینده ای با هم در تعامل خواهند بود و خطرات ترکیبی و آبشاری ایجاد میکنند که پیچیده تر و مدیریت آنها دشوارتر است. به عنوان مثال، افزایش آلودگی هوا ناشی از سوزاندن سوخت های فسیلی می تواند تاثیر بلایای طبیعی مانند امواج گرما و خشکسالی بر سلامت انسان را بدتر کند.
گزارش های IPCC
سازمان جهانی هواشناسی (WMO) و برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) در سال ۱۹۸۸ به طور مشترک هیئت بین دولتی تغییرات اقلیمی (IPCC) را تاسیس کردند تا اطلاعات علمی لازم برای تدوین سیاست های اقلیمی را در اختیار دولت ها در تمام سطوح قرار دهند. گزارش های IPCC همچنین ورودی کلیدی در مذاکرات بین المللی تغییرات اقلیمی هستند. IPCC، نهادی متشکل از دولت هایی است که عضو سازمان ملل متحد یا WMO هستند.
هیئت بین دولتی تغییرات اقلیمی (IPCC) صدها دانشمند، اقلیم شناس، زمین شناس، اقیانوس شناس و زیست شناس و همچنین اقتصاددانان، جامعه شناسان، مهندسان و سایر متخصصان در زمینه های مختلف را گرد هم آورده است. هدف از این کار، داشتن دیدگاهی جهانی در مورد این پدیده است و در سه گروه کاری ساختار یافته است:
گروه اول تغییرات اقلیمی را به عنوان یک پدیده مطالعه می کنند: آنها بر فرآیند و بزرگی آن تمرکز می کنند.
گروه دوم در پیامدهای تغییرات اقلیمی تخصص دارند: آنها به آسیب پذیری اکوسیستمها و جوامع و همچنین نحوه واکنش و سازگاری سیاره زمین با تغییرات اقلیمی علاقه مند هستند.
گروه سوم مسئول مطالعه راه های مبارزه با تغییرات اقلیمی است.
IPCC اولین گزارش خود را در سال ۱۹۹۰ ارائه داد و آنها به صورت دوره ای گزارش های جدیدی ارائه دادند تا اینکه آخرین گزارش خود را در اکتبر ۲۰۱۸ منتشر کردند.
مقابله با تغییرات اقلیمی
از آنجایی که هر تن دی اکسید کربن منتشر شده به گرمایش جهانی کمک می کند، تمام کاهش های انتشار گازهای گلخانه ای به کند شدن آن کمک می کنند. برای توقف کامل گرمایش جهانی، انتشار دی اکسید کربن باید در سراسر جهان به صفر خالص برسد. علاوه بر این، کاهش انتشار سایر گازهای گلخانه ای، مانند متان، می تواند تاثیر قدرتمندی بر کاهش گرمایش جهانی – به ویژه در کوتاهمدت – داشته باشد. پیامدهای تغییرات اقلیمی بسیار جدی هستند و بر بسیاری از جنبه های زندگی ما تاثیر می گذارند.
