سایه تردید برسر سهام هوش مصنوعی | سقوط سنگین سهام فناوری در وال استریت
در حالی که کمتر از دو سال از انفجار عمومی هوش مصنوعی میگذرد، این فناوری حالا به نقطهٔ عطفی خطرناک رسیده است.
به گزارش قاب فردا به نقل از همشهری آنلاین، غولهای فناوری دنیا که تا دیروز با هر وعدهای از انقلاب هوش مصنوعی ارزش سهام خود را چند برابر میکردند، این هفته با سؤالی تلخ از سوی سرمایهگذاران مواجه شدند. بازدهی هزاران میلیارد دلاری که خرج کردهاید، کجاست؟
انتشار گزارشهای مالی سهماههٔ دوم سال ۲۰۲۶ برای شرکتهای بزرگ فناوری، نه تنها نویدبخش نبود، بلکه به یک سقوط دستهجمعی در والاستریت انجامید. در کانون این طوفان، دو نام بیشتر از همه خودنمایی میکنند: گوگل (آلفابت) و تسلا.
گوگل؛ رکوردشکنی در درآمد، اما ورشکستگی در جریان نقدی
شرکت آلفابت مالک گوگل در گزارش سهماههٔ خود که روز سهشنبه منتشر شد، درآمدی خیرهکننده به میزان ۱۱۹.۸ میلیارد دلار ثبت کرد که ۲۴ درصد نسبت به سال قبل رشد داشت. سود عملیاتی نیز ۳۰٪ درصد بالا رفت و خدمات ابری گوگل با رشد ۸۲ درصدی به درآمد ۲۴.۸ میلیارد دلاری دست یافت.
اما در پشت این اعداد درخشان، یک زنگ خطر بزرگ به صدا درآمد. هزینهٔ سرمایهای شرکت برای سال ۲۰۲۶ به محدودهٔ ۱۹۵۰ تا ۲۰۵۰ میلیارد دلار افزایش یافت که نسبت به برآورد قبلی (۱۸۰۰ تا ۱۹۰۰ میلیارد دلار) جهشی ۱۵۰ میلیارد دلاری را نشان میدهد. پیامد این خرجکردن بیامان چیست؟
جریان نقدی آزاد گوگل برای نخستین بار در تاریخ خود به منفی ۵۸.۵ میلیارد دلار سقوط کرد. این یعنی شرکت نه تنها پولی برای بازخرید سهام خود ندارد، بلکه عملاً دارد برای تأمین هزینههای جاری خود دستبهدست میشود.
واکنش بازار بیسابقه بود. سهام گوگل در یک روز ۷.۱۳ درصد ریخت و بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار آن نابود شد. بزرگترین کاهش یکروزهٔ تاریخ این شرکت.
تسلا؛ ماسک میگوید هرچه سریعتر خرج کنید!
در سوی دیگر، تسلا نیز با گزارشی همراه با رکورد درآمد (۲۸۲ میلیارد دلار) اما سقوط آزاد حاشیهٔ سود مواجه شد. هزینههای سنگین برای توسعهٔ ابررایانههای هوش مصنوعی و خطوط تولید رباتها، جریان نقدی این شرکت را نیز به منطقهٔ منفی کشاند.
مدیرعامل تسلا، ایلان ماسک، در تماس با سرمایهگذاران با صراحت گفت: سیاست ما این است که پول را تا حد ممکن سریع، اما نه بیرویه، خرج کنیم. او حتی از مدیران خود خواست که برای عقب نماندن از رقبا، سرعت هزینهکردن را افزایش دهند.
این اظهارات نه تنها آرامش بخش نبود، بلکه وحشت را تشدید کرد. سهام تسلا ۱۴.۵ درصد سقوط کرد و بزرگترین ریزش خود از مارس ۲۰۲۵ را تجربه کرد.
هفت غول در آتش؛ یک روز سیاه در والاستریت
تأثیر این دو گزارش بهسرعت به سایر اعضای گروه هفت غول فناوری شامل اپل، مایکروسافت، گوگل، آمازون، متا، تسلا و انویدیا سرایت کرد.
در روز معاملاتی پنجشنبه ، ارزش بازار این هفت شرکت در مجموع ۷۹۷ میلیارد دلار کاهش یافت – رقمی بزرگتر از تولید ناخالص داخلی بسیاری از کشورها. در این روز به غیر گوگل و تسلا سهام آماوزون 4.6 درصد ،متا 3.5 درسد، متا 3.4 درصد و مایکرو سافت 2.2 درصد افت کرد.
تنها اپل بود که با افت محدودتر از این گرداب جان سالم به در برد. تحلیلگران میگویند سرمایهگذاران این روزها به خویشتنداری اپل در هزینههای هوش مصنوعی پاداش میدهند، چراکه این شرکت هنوز وارد جنگ تمامعیار زیرساختهای ابری نشده است.
از داستانسرایی تا حسابداری سخت
مارک ماهانی، تحلیلگر ارشد والاستریت، در این باره میگوید: ما در حال گذر از دورانی هستیم که هر شرکتی صرفاً با گفتن کلمهٔ هوش مصنوعی سهامش بالا میرفت. اکنون بازار میخواهد ببیند این سرمایهگذاریها چگونه به سود تبدیل میشوند.
به بیان دیگر، عصر داستانسرایی در هوش مصنوعی به پایان رسیده و دورهٔ صورتهای مالی آغاز شده است. سرمایهگذاران دیگر به وعدههای بلندمدت قانع نمیشوند؛ آنها بازده فصلی، حاشیه سود و جریان نقدی مثبت میخواهند.
در جلسهٔ پرسش و پاسخ گوگل، چندین بار از مدیران مالی شرکت خواسته شد تا نرخ بازده سرمایهگذاری در مراکز دادهٔ جدید را شفاف کنند، اما پاسخ روشنی دریافت نشد. همین سکوت برای فروشندگان کافی بود.
نگاه به آینده؛ سقوط یا عبور تاریخی؟
آیا این پایان افسانهٔ هوش مصنوعی است؟ بیشتر تحلیلگران ارشد پاسخ منفی میدهند، اما با یک شرط بزرگ: تغییر نگاه از کمیت به کیفیت.
کارشناسان صندوق بینالمللی پول و بانک تسویهحسابهای بینالمللی بی آی اس هشدار دادهاند اگر بازده سرمایهگذاری در هوش مصنوعی ۲۰ درصد کمتر از برآوردها باشد، موجی از تعدیل نیرو، تعطیلی پروژهها و ورشکستگی شرکتهای کوچکتر را در پی خواهد داشت.
از سوی دیگر، برخی فعالان بازار این دوران را به اوایل دههٔ ۲۰۰۰ و حباب داتکام تشبیه میکنند؛ زمانی که سرمایهگذاری عظیم در کابلکشی فیبر نوری به ورشکستگی صدها شرکت انجامید، اما همان زیرساختها بعدها پایهگذار انقلاب اینترنت و اقتصاد دیجیتال شد.
هفتهٔ پیش رو؛ سه آزمون بزرگ
بازار این هفته با دلهره منتظر گزارشهای مالی مایکروسافت، متا و آمازون است. اگر هر یک از این سه شرکت نیز جهشی مشابه گوگل در هزینههای سرمایهای اعلام کنند و نتوانند پاسخ روشنی دربارهٔ بازدهی بدهند، ممکن است شاهد ریزش گستردهتری در بازار سهام فناوری باشیم.
در مقابل، اگر آنها راهبرد متوازنتری (مانند اپل) ارائه دهند، احتمال بازگشت نسبی آرامش وجود دارد.
آنچه در هفتهٔ جاری در والاستریت رخ داد، بیش از یک اصلاح قیمتی ساده بود. این رویداد نشان داد که هوش مصنوعی از یک رویا به یک هزینه و از یک وعده به یک واقعیت حسابداری تبدیل شده است. شرکتهایی که نتوانند میان تخیل و انضباط مالی تعادل برقرار کنند، بهای سنگینی را در بازار سرمایه خواهند پرداخت.
