تعداد کودکان مبتلا به کبد چرب در حال افزایش است | نسخه ساده برای پیشگیری

قاب فردا به نقل از همشهری آنلاین – مریم سرخوش: کبد چرب دیگر فقط بیماری بزرگسالان نیست؛ تغییر سبک زندگی، کم‌تحرکی، افزایش مصرف خوراکی‌های پرکالری و استفاده طولانی‌مدت از موبایل و تبلت، پای این بیماری را به جمع کودکان هم باز کرده است.

رئیس بخش گوارش و کبد مرکز طبی کودکان با هشدار نسبت به افزایش موارد کبد چرب در کودکان گفت: اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، در سال‌های آینده با افزایش قابل توجه این بیماری در میان کودکان کشور مواجه خواهیم شد؛ بیماری‌ای که می‌تواند زمینه‌ساز فشار خون، دیابت، بیماری‌های قلبی و در مراحل پیشرفته‌تر سیروز و نارسایی کبدی باشد.

حسین علیمددی، فوق تخصص گوارش و کبد کودکان در حاشیه سی‌وهشتمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های کودکان در گفت‌وگو با همشهری درباره افزایش عوامل خطر کبد چرب در کودکان بیان کرد: سبک زندگی کم‌تحرک، مصرف خوراکی‌های حاوی قند و چربی زیاد و استفاده بیش از حد از فضای مجازی از جمله عواملی هستند که سلامت کودکان را تهدید می‌کنند و یکی از پیامدهای آن می‌تواند بروز کبد چرب باشد.

پای چاقی و کم‌تحرکی در میان است

به گفته علیمددی، کبد چرب عمدتاً در کودکانی دیده می‌شود که اضافه وزن یا چاقی دارند. البته عوامل دیگری نیز می‌توانند در بروز این بیماری نقش داشته باشند، اما شایع‌ترین علت همان اضافه وزن و چاقی است؛ مسئله‌ای که با تغییر سبک زندگی و کاهش فعالیت فیزیکی در این گروه سنی بیشتر دیده می‌شود.

او ادامه داد: اگر کودکی به کبد چرب مبتلا باشد، لازم است بررسی‌های دیگری نیز برای شناسایی بیماری‌های همراه انجام شود، شامل بررسی وزن، فشار خون و چربی خون.

کبد چرب؛ بیماری خاموش

یکی از چالش‌های کبد چرب نداشتن علامت مشخص است. علیمددی با بیان این مطلب عنوان کرد: کودکان مبتلا ممکن است بدون هیچ علامت ظاهری باشند و زمانی به متخصص مراجعه کنند که افزایش آنزیم‌های کبدی در آزمایش خون یا وجود کبد چرب در سونوگرافی مشخص شده باشد.

او به خانواده‌ها توصیه کرد که اگر کودکشان اضافه وزن دارد، حتی در صورت نداشتن درد یا علامت مشخص، موضوع را جدی بگیرند و برای بررسی وضعیت سلامت او به پزشک مراجعه کنند.
به گفته رئیس بخش گوارش و کبد مرکز طبی کودکان، هرچه وزن کودک بیشتر و میزان چاقی او بالاتر باشد، احتمال ابتلا به کبد چرب و بیماری‌های همراه آن مانند فشار خون و دیابت نیز افزایش پیدا می‌کند.

نسخه ساده برای پیشگیری

علیمددی یکی از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از کبد چرب در کودکان را اصلاح سبک زندگی عنوان کرد و گفت: کودکان باید خواب مناسب داشته باشند که حدود ۸ ساعت خواب شبانه را شامل می‌شود. مصرف روزانه ۵ وعده میوه و سبزی، محدود کردن استفاده از تجهیزات الکترونیکی مانند موبایل و تبلت به حداکثر ۲ ساعت در روز و گنجاندن دست‌کم یک ساعت فعالیت فیزیکی روزانه در برنامه کودکان نیز از دیگر توصیه‌های مهم است.

او همچنین بر محدود کردن مصرف شیرینی‌جات، آبمیوه، فست‌فودها و خوراکی‌های پرچرب و پرکالری تأکید کرد و گفت این مواد غذایی باید تا حد امکان از برنامه غذایی کودکان حذف یا مصرف آنها محدود شود.

عواملی که کودکان را کم‌تحرک کرد

رئیس بخش گوارش و کبد مرکز طبی کودکان با اشاره به نبود آمار و برآورد دقیق از شیوع کبد چرب در کودکان ایرانی گفت: آمار دقیقی از میزان شیوع این بیماری در کودکان کشور در دست نیست، اما به نظر می‌رسد تعداد کودکان مبتلا سالانه در حال افزایش است.

او یکی از عوامل مؤثر بر این روند را دوران پاندمی کووید-۱۹ دانست؛ دوره‌ای که با خانه‌نشینی کودکان و برگزاری کلاس‌های درس به شکل آنلاین، میزان فعالیت فیزیکی آنها کاهش پیدا کرد. به گفته علیمددی، بحران‌های سال گذشته نیز با کاهش مجدد حضور کودکان در مدارس، به تداوم این وضعیت و کاهش فعالیت فیزیکی آنها منجر شده است.

علیمددی در ادامه به تأثیر شرایط اقتصادی بر الگوی غذایی خانواده‌ها اشاره کرد و گفت با فقیرتر شدن بخشی از جامعه، دسترسی به مواد غذایی مفید مانند میوه، سبزی و پروتئین کاهش پیدا کرده و در مقابل مصرف کربوهیدرات‌ها، قندهای ساده، غذاهای فست‌فودی و خوراکی‌های کم‌ارزش غذایی بیشتر شده است.

به گفته او، این تغییر الگوی غذایی نیز می‌تواند یکی از عوامل زمینه‌ساز افزایش بروز کبد چرب در کودکان باشد.

هشدار برای سال‌های آینده

رئیس بخش گوارش و کبد مرکز طبی کودکان درباره آینده این بیماری در کودکان هشدار داد و گفت: «تصور من این است که در سال‌های آینده با همه‌گیری کبد چرب در کودکان کشور مواجه خواهیم بود.»

او با اشاره به پیامدهای جدی کبد چرب افزود: این بیماری یکی از علل شایع سیروز و نارسایی کبدی و در نهایت پیوند کبد است. علاوه بر خود کبد چرب، در دنیا و کشور ما، افراد مبتلا ممکن است همزمان با بیماری‌هایی مانند فشار خون، بیماری قلبی، افزایش چربی خون و دیابت نیز مواجه شوند؛ بیماری‌هایی که هرکدام به تنهایی می‌توانند سلامت فرد را به خطر بیندازند.

به گزارش همشهری، پیشگیری از کبد چرب در کودکان تنها به حفظ سلامت کبد محدود نمی‌شود و اصلاح سبک زندگی، کنترل وزن و افزایش فعالیت فیزیکی می‌تواند در پیشگیری از مجموعه‌ای از بیماری‌های مزمن در سال‌های آینده نقش داشته باشد.