بقایی: گروسی قطعنامه تاریخی ۱۹۵ را فراموش کرده | محتوای این قطعنامه چیست؟

سخنگوی وزارت خارجه اعلام کرد که گروسی نمیتواند با استناد به «عدم عضویت» رژیم صهیونیستی، کتمان کند که آژانس نسبت به زرادخانه اتمی آن بیتفاوت است و در قبال برنامه هستهای ایران رفتار دوگانه دارد.
به گزارش قاب فردا به نقل از همشهری آنلاین، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به اظهارات رافائل گروسی مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره توجیه رفتار دوگانه این نهاد در قبال برنامه هستهای ایران و برنامه تسلیحاتی رژیم صهیونیستی در شبکه ایکس نوشت:
رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اظهار کرده بود: «ایران عضو معاهده منع اشاعه است و موافقتنامه جامع پادمان با آژانس دارد؛ اما اسرائیل چنین وضعیتی ندارد.» سپس نتیجه گرفت که مسئله «معیار دوگانه» در این مقایسه «موضوعیت ندارد.»
اما این پاسخ، تلفیق نادرستی از صلاحیت حقوقی، مسئولیت و بیطرفی نهادی است. پرسش اصلی این است که چرا یک موجودیت اشغالگر و نسلکش دارای زرادخانه هستهای باید از نظارت جامع معاف بماند و این امر چه ارتباطی با اهداف اعلامشده نظام منع اشاعه دارد؟
به نظر میرسد گروسی قطعنامه تاریخی ۱۹۹۵ را فراموش کرده است؛ قطعنامهای که با حمایت آمریکا، روسیه و انگلیس، پیوستن تمام کشورهای خاورمیانه «بدون استثنا» به معاهده منع اشاعه و تحت پوشش پادمان جامع آژانس را خواستار شد. در سال ۲۰۰۰ نیز کنفرانس بازنگری بهطور مشخص بر ضرورت پیوستن اسرائیل و پذیرش نظارت کامل آژانس تأکید نمود.
این قطعنامه بخشی از پایههای توافقی بود که تمدید نامحدود معاهده منع اشاعه را ممکن ساخت. بنابراین، مسئله رژیم اسرائیل یک مطالبه سیاسی جدید نیست، بلکه بخشی از تعهدات و توافقهای تاریخی شکلدهنده به نظام منع اشاعه محسوب میشود.
آژانس نمیتواند با استناد به این تفاوت، پرسشها درباره ناکامی نظام منع اشاعه در دستیابی به جهانشمولی و نابرابری امنیت هستهای در منطقه را بیموضوع تلقی کند.
اگر عضویت در پیمان منع اشاعه، مبنای مطالبه پاسخگویی از ایران است، عدم عضویت اسرائیل نباید به بهانهای برای مصون ماندن آن رژیم از تعهد به پیوستن به معاهده و پذیرش نظارت جامع تبدیل شود. بیطرفی را نمیتوان تنها در اجرای تعهدات دولتهای عضو جستوجو کرد و از پاسخگویی در مورد ناکامی نظام منع اشاعه در قبال کشورهای غیرعضو چشمپوشی کرد.
معیارهای دوگانه آژانس به همین موارد محدود نمیشود. گروسی در مورد حوادث نیروگاه زاپوریژیا در اوکراین صریحاً بیان کرده بود: «هرگونه اقدام خشونتآمیز در داخل یا اطراف نیروگاه را محکوم میکنم.» اما در ارتباط با بمباران تأسیسات هستهای ایران توسط آمریکا و اسرائیل، تنها به یک بیانیه کلی مبنی بر اینکه تأسیسات هستهای نباید هدف حمله قرار گیرند اکتفا کرد و از محکومیت صریح عاملان این حمله خودداری نمود.
هنگامی که در یک مورد از عبارت «محکوم میکنم» استفاده میشود و در مورد دیگر به «انگشت اتهام نمیگیریم» پناه برده میشود، معیار دوگانه کاملاً آشکار است و این امر به معنای تضعیف اعتبار آژانس و تضعیف پایههای نظام منع اشاعه است.



