زنگ خطر برای آینده بازار کار ایران به صدا درآمد | جوانان چگونه وقت خود را میگذرانند؟
تازهترین اطلاعات رسمی مرکز آمار ایران تصویری نگرانکننده از وضعیت جمعیت جوان کشور ارائه میدهد؛ تصویری که نشان میدهد جمعیت جوان کشور در حال کاهش است، بیکاری این گروه همچنان بالاتر از میانگین ملی باقی مانده و نشانههای دلسردی از بازار کار، بیش از گذشته به چشم میخورد.
به گزارش قاب فردا به نقل از همشهری آنلاین، بر اساس برآوردهای جمعیتی، تعداد جوانان ۱۵ تا ۳۴ سال کشور از حدود ۲۹ میلیون نفر در سال ۱۳۹۹ به حدود ۲۴ میلیون نفر در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است.
این روند نزولی بیانگر تداوم کاهش سهم جوانان در ساختار جمعیتی کشور است؛ پدیدهای که در صورت استمرار، میتواند پیامدهای جدی اقتصادی و اجتماعی به دنبال داشته باشد.
بیکاری جوانان؛ فشاری فراتر از میانگین کشور
نرخ بیکاری جوانان ۱۸ تا ۳۵ سال همچنان بالاتر از متوسط کل کشور قرار دارد. طبق دادهها، اگرچه این نرخ از حدود ۱۹.۷ درصد در سال ۱۳۹۶ به حدود ۱۴.۴ درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته، اما جوانان همچنان بیشترین فشار بیکاری را در بازار کار تحمل میکنند؛ بهویژه جوانان دارای تحصیلات دانشگاهی که ورود آنها به بازار کار با موانع جدیتری مواجه است.
کاهش مشارکت اقتصادی؛ نشانه دلسردی از بازار کار
آمارها همچنین از کاهش تدریجی نرخ مشارکت اقتصادی جوانان حکایت دارد. نرخ مشارکت اقتصادی گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال از حدود ۵۰.۸ درصد در سال ۱۳۹۸ به حدود ۴۷.۳ درصد در سال ۱۴۰۳ رسیده است؛ نشانهای از کاهش انگیزه ورود به بازار کار یا محدودیت فرصتهای شغلی پایدار و باکیفیت.
اشتغال جوانان در تله خدمات
بررسی ساختار اشتغال جوانان نشان میدهد سهم عمده اشتغال این گروه سنی در بخش خدمات متمرکز شده است، در حالی که سهم بخشهای کشاورزی و صنعت روندی کاهشی یا کمرمق دارد. این تمرکز، در کنار ناپایداری مشاغل خدماتی، میتواند به افزایش ناامنی شغلی و بیثباتی درآمدی جوانان منجر شود.
جوانان چگونه وقت خود را میگذرانند؟
دادههای مربوط به گذران وقت جوانان ۱۵ تا ۲۹ سال نشان میدهد بیشترین زمان روزانه صرف فعالیتهای شخصی، استفاده از رسانهها و فضای مجازی میشود و سهم فعالیتهای آموزشی، ورزشی و مشارکت اجتماعی محدودتر است؛ موضوعی که ضرورت سرمایهگذاری هدفمند در اوقات فراغت سالم، مهارتمحور و اجتماعی را برجسته میکند.
آینده اقتصاد در گرو تصمیم امروز برای جوانان
جمعبندی این آمارها نشان میدهد آینده جمعیتی و اقتصادی کشور بهشدت با وضعیت امروز جوانان گره خورده است.
کارشناسان بر تمرکز بر ایجاد اشتغال پایدار، توسعه برنامههای مهارتمحور متناسب با نیاز بازار کار، توجه ویژه به زنان جوان و مناطق با نرخ بالای بیکاری و گسترش فرصتهای مشارکت اقتصادی و اجتماعی تأکید دارند؛ راهکارهایی که میتواند بخشی از روندهای نگرانکننده فعلی را اصلاح کند.
هفته جوان ۱۴۰۴؛ نامگذاری روزها با محور آیندهسازی
مرکز آمار ایران در گزارش خود، روزشمار هفته جوان را نیز به شرح زیر اعلام کرده است:
شنبه ۱۱ بهمن: جوان، هویت، تفکر، انسجام اجتماعی
یکشنبه ۱۲ بهمن: جوان، توسعه فردی، مهارتهای زندگی
دوشنبه ۱۳ بهمن: جوان، ورزش، نشاط، سلامت و سبک زندگی ایرانی–اسلامی
سهشنبه ۱۴ بهمن: جوان، دانش، خودباوری و پیشرفت
چهارشنبه ۱۵ بهمن: جوان، انتظار و عدالتخواهی
پنجشنبه ۱۶ بهمن: جوان، خلاقیت، کارآفرینی و کنشگری فضای مجازی
جمعه ۱۷ بهمن: جوان، مطالبهگری، مسئولیتپذیری و مشارکت اجتماعی
شکاف منطقهای در جوانی جمعیت
از نکات قابلتوجه این گزارش دادهمحور، وضعیت توزیع استانی جمعیت جوان است. نقشههای جمعیتی نشان میدهد استانهایی با سهم کمتر از ۱۵ درصد جمعیت جوان عمدتاً در نواحی مرکزی و شمالی کشور قرار دارند، در حالی که استانهایی با سهم بالاتر از میانگین، بیشتر در جنوب و جنوبشرق کشور دیده میشوند؛ شکافی معنادار که میتواند در آینده به نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی عمیقتری منجر شود.
