دردسر دانشجویان لژیونر

همشهری – محمد سرابی: این وعده اگرچه کاملا درست نبود اما باعث شد عده زیادی از داوطلبان ضعیف در مسیر رفت‌وبرگشت، راهی کشورهای دیگر شوند و از آنجا به دانشگاه‌های داخلی راه پیدا کنند؛ تا جایی که نهادهای علمی واکنش نشان دادند و بنا به‌گفته وزیر علوم به همشهری، حالا موانعی برای اجرای این نقشه به‌وجود آمده است.

دانشجوی خارج به داخل

بعضی دانشجوهایی که در رشته‌هایی مانند مهندسی و پزشکی یک دانشگاه معتبر ایرانی درس می‌خوانند کسانی را در کلاس درس خود می‌بینند که رتبه کنکور خیلی پایین‌تر داشتند. آنها یکی، دو سال قبل نتوانسته‌ بودند در کنکور پذیرفته شوند. پس به دانشگاه نیمه معتبری در یک کشور نزدیک رفته‌اند و ۲یا ۳ترم را در آن گذرانده‌اند و ۳۶تا ۷۲واحد درس‌خوانده‌اند. بعد از طرف آن کشور با گزینه‌هایی مانند «دانشجوی خارجی» برای دانشگاه ایرانی پذیرش گرفته‌اند و حالا در کنار داوطلبانی نشسته‌اند که با هم اختلاف رتبه کنکور زیادی داشتند. بدتر اینکه تمام این روند با خرج‌کردن پول‌ انجام می‌گیرد یعنی دانشگاه خارجی بیشتر به شهریه پرداختی از طرف ایرانی‌ها توجه دارد و در مرحله دوم هم دانشگاه ایرانی، دانشجوی از خارج معرفی شده را با شهریه کلان می‌پذیرد. ادامه تحصیل این شخص که رفت‌وبرگشتی به یک کشور خارجی انجام داده، در کنار داوطلبانی انجام می‌شود که یکی، دو سال قبل مستقیما از کنکور وارد دانشگاه ایرانی شده‌اند. این اتفاق در ۱۰ سال گذشته از رشته‌های پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی شروع شد و به رشته‌های صاحب نام مهندسی و مانند آنها هم رسید. در نتیجه مدتی است که ۲ وزارتخانه علوم و بهداشت واکنش نشان داده‌اند. امسال دیگر واحدهای درسی طی شده در خارج به راحتی برای ادامه تحصیل در ایران تأیید نمی‌شود، مگر اینکه در دانشگاه معتبری گذرانده شده باشند.

شهریه میلیاردی برای ثروتمندان

افراد متمول می‌توانند با صرف هزینه ساختار کنکور را دور بزنند تا بعد از ۲ سال فرزند خود را به یکی از دانشگاه‌های معتبر ایران بفرستند. بعضی از شرکت‌های مشاوره مهاجرت و تحصیل روی رفت و برگشت دانشجویان سرمایه‌گذاری کرده‌اند. مقصد کشورهایی مانند روسیه، اوکراین، مجارستان، اسلواکی، چک، جمهوری آذربایجان و… است که کشور هندوستان هم به آنها اضافه شد. دانشگاه‌هایی که به زبان انگلیسی تدریس می‌کنند شهریه بیشتری می‌گیرند اما مدارک آنها هم جنبه بین‌المللی بیشتری دارد. در روسیه تا یک سال پیش می‌شد با شهریه سالانه معادل ۹۰۰میلیون تومان تا یک میلیارد تومان درس خواند اما این هزینه‌ها به یک‌ونیم میلیارد تومان رسید. علاوه بر اینها هزینه اقامت و مخارج دیگر را هم باید به این رقم اضافه کرد. هزینه دانشگاه‌های چین و هند کمی ارزانتر است.

آذر امسال محمد رضا ظفرقندی، وزیر بهداشت در گردهمایی دبیران نهادهای دانشجویی مستقیما از این روند انتقاد کرد و گفت که این کار را «عدالت» نمی‌داند و نمی‌توان سلامت خانواده‌ها را به کسی سپرد که سطح و صلاحیت علمی ندارد. وزارت بهداشت از چند سال پیش از دانشجوهای بازگشتی آزمون «ارزشیابی» می‌گیرد. نتایج آزمون‌های ارزشیابی دانش‌آموختگان رشته‌های داروسازی و فیزیوتراپی خارج از کشور، چند روز پیش و در ۲۵بهمن منتشر شد.

تحصیل در خارج منعی ندارد اما فقط در دانشگاه‌های معتبر

پاسخ وزیر علوم به همشهری

درباره تحصیل رفت و برگشتی از وزیر علوم، تحقیقات و فناوری سؤال کردیم. حسین سیمایی صراف به همشهری گفت: «دانشجو آزاد است که در هر دانشگاه خارجی تحصیل کند. ما ادامه تحصیل در خارج از کشور را ممنوع نمی‌کنیم اما نمی‌توانیم هر مدرکی که از کشورهای دیگر می‌آورند را تأیید کنیم. دانشگاه‌های دنیا با نظام بین‌المللی استاندارد ارزیابی می‌شوند. اگر دانشجویی در یک دانشگاه معتبر دنیا که در نظام‌های رتبه‌بندی جهانی جایگاه مناسب دارد و معتبر شناخته می‌شود تحصیل کند و تعداد واحد مشخصی را بخواند، می‌تواند در ایران ادامه تحصیل دهد.»

او با اشاره به اعلام عمومی نام این دانشگاه‌ها تأکید کرد: «اسامی این دانشگاه‌ها در سایت آموزش عالی وجود دارد بنابراین کسی نمی‌تواند بگوید از اعتبار محل تحصیل خود بی‌اطلاع بوده است. فهرست دانشگاه‌های معتبر در ۳ سطح الف، ب، ج در سایت وجود دارد هر سال هم به روز می‌شود. همه کسانی که در خارج از کشور تحصیل می‌کنند و بعد انتظار تأیید مدرک را دارند به اطلاعات کافی دسترسی دارند. کسانی که نمی‌توانند در دانشگاه‌های مورد تأیید ما پذیرش بگیرند به سراغ دانشگاه‌های ضعیف می‌روند و بعد انتظار تأیید دارند. مسلم است که این کار انجام نمی‌شود.»

نکته اینکه واکنش وزارت بهداشت و علوم با افزایش قیمت ارز همزمان شد. اخیرا برخی از دانشجویانی که به ایران بازگشتند، اعلام کردند که به‌دلیل گران‌شدن قیمت ارز قادر به ادامه تحصیل خود نیستند اما وزارت علوم همچنان تأکید دارد که بهانه افزایش قیمت دلار برای پذیرش مدارک دانشگاه‌های غیرمعتبر خارجی پذیرفته نمی‌شود.