تفاوت آوسبیلدونگ آلمان با دوره‌های فنی حرفه‌ای ایران چیست؟

در سال‌های اخیر، با افزایش تقاضای مهاجرت کاری به اروپا، نام «آوسبیلدونگ آلمان» بیش از هر زمان دیگری مطرح شده است. بسیاری از متقاضیان این سؤال را دارند که آیا آوسبیلدونگ همان دوره‌های فنی‌وحرفه‌ای ایران است یا تفاوت اساسی میان این دو وجود دارد. در نگاه اول هر دو مسیر بر آموزش مهارت‌های عملی و ورود به بازار کار تمرکز دارند، اما از نظر ساختار آموزشی، جایگاه قانونی، میزان درآمد حین آموزش و مسیر اقامتی تفاوت‌های قابل توجهی میان آن‌ها دیده می‌شود. در ادامه این خبر، مقایسه کامل دوره های فنی و حرفه ای و آوسبیلدونگ آلمان و ایران از نظر حقوق و مزایا بررسی شده است.

آوسبیلدونگ در آلمان یک سیستم رسمی آموزش دوگانه تحت نظارت دولت است که سالانه بیش از ۴۰۰ هزار موقعیت آموزشی در رشته‌های فنی، صنعتی، خدماتی و درمانی ارائه می‌دهد. این دوره‌ها معمولاً بین ۲ تا ۳.۵ سال طول می‌کشند و کارآموز از روز اول قرارداد رسمی کاری دارد. میانگین حقوق ماهانه آوسبیلدونگ آلمان حدود ۹۰۰ تا ۱٬۳۰۰ یورو است و به همین دلیل در اغلب موارد نیازی به ارائه تمکن مالی بالا برای ویزا وجود ندارد. پس از پایان دوره اوسبیلدونگ، در صورت استخدام، اقامت آموزشی به اقامت کاری تبدیل می‌شود و با چند سال اشتغال قانونی، امکان دریافت اقامت دائم آلمان و سپس اقامت بلندمدت اتحادیه اروپا فراهم می‌شود.

در مقابل، دوره‌های فنی‌وحرفه‌ای ایران بیشتر با هدف آموزش مهارت برای بازار کار داخلی طراحی شده‌اند و به‌طور مستقیم به قرارداد کاری خارجی یا اقامت منتهی نمی‌شوند. البته داشتن مدرک فنی‌وحرفه‌ای ایران می‌تواند برای دریافت قرارداد آوسبیلدونگ آلمان یک امتیاز مثبت و مکمل محسوب شود.

آوسبیلدونگ آلمان چیست؟

آوسبیلدونگ آلمان یک سیستم رسمی آموزش فنی‌وحرفه‌ای تحت نظارت دولت است که به شما این امکان را می‌دهد هم‌زمان با یادگیری یک مهارت تخصصی، به‌صورت قانونی در آلمان کار کنید و حقوق ماهانه دریافت نمایید. این دوره‌ها معمولاً بین ۲ تا ۳.۵ سال طول می‌کشند و به‌صورت دوگانه برگزار می‌شوند، یعنی بخشی از آموزش در محیط واقعی کار مانند شرکت، کارخانه یا بیمارستان انجام می‌شود و بخش دیگر در مدرسه فنی‌وحرفه‌ای ارائه می‌گردد.

در این دوره ها از روز اول قرارداد رسمی دارید، تحت پوشش بیمه درمانی و بیمه اجتماعی قرار می‌گیرید و سابقه کاری برای شما ثبت می‌شود. میانگین حقوق دوره آوسبیلدونگ حدود ۹۰۰ تا ۱٬۳۰۰ یورو در ماه است و به همین دلیل در بسیاری از رشته‌ها نیازی به تمکن مالی جداگانه برای ویزا وجود ندارد. پس از پایان موفق دوره، امکان استخدام تمام‌وقت، تبدیل اقامت آموزشی به اقامت کاری و در ادامه دریافت اقامت دائم آلمان فراهم می‌شود.

برای آوسبیلدونگ آلمان چه شرایط لازم است؟

برای شرکت در آوسبیلدونگ آلمان، باید شرایط زیر را داشته باشید:

• داشتن حداقل مدرک دیپلم یا مدرک فنی‌وحرفه‌ای معتبر

• تسلط به زبان آلمانی در سطح حداقل B1 و در برخی رشته‌ها B2

• دریافت قرارداد رسمی آوسبیلدونگ از یک کارفرمای آلمانی

• داشتن سن مناسب، معمولاً بین ۱۸ تا ۳۵ سال

• نداشتن سوءپیشینه مؤثر برای دریافت ویزا

• داشتن سلامت جسمی متناسب با رشته انتخابی

• داشتن انگیزه‌نامه و رزومه قابل قبول برای جلب نظر کارفرما

• توانایی تأمین هزینه‌های اولیه تا زمان دریافت اولین حقوق

• ارائه مدارک کامل برای سفارت شامل پاسپورت معتبر و بیمه

آوسبیلدونگ آلمان مناسب چه افرادی است؟

دوره های آوسبیلدونگ آلمان برای افراد زیر مناسب است:

• افرادی که مدرک دیپلم یا فنی‌وحرفه‌ای دارند و قصد ورود سریع به بازار کار را دارند

• متقاضیانی که مدرک دانشگاهی ندارند اما مهارت عملی یاد می‌گیرند

• افرادی که توانایی یادگیری زبان آلمانی حداقل در سطح B1 را دارند

• کسانی که به کار عملی و محیط واقعی کار علاقه‌مند هستند

• متقاضیانی که به دنبال مهاجرت کاری کم‌هزینه و بدون نیاز به تمکن مالی بالا هستند

• افرادی که سن آن‌ها معمولاً بین ۱۸ تا ۳۵ سال است و انعطاف‌پذیری شغلی دارند

• کسانی که قصد دریافت اقامت کاری و در ادامه اقامت دائم آلمان را دارند

چگونه بعد از دوره آوسبیلدونگ آلمان استخدام شویم؟

پس از پایان دوره آوسبیلدونگ، اگر عملکرد شما در طول آموزش رضایت‌بخش باشد، بسیاری از کارفرمایان همان محل آموزش، شما را با قرارداد کاری رسمی استخدام می‌کنند. در صورتی که در همان شرکت استخدام نشوید، می‌توانید با مدرک رسمی آوسبیلدونگ و سابقه کاری ثبت‌شده، برای فرصت‌های شغلی مشابه در سایر شرکت‌ها یا شهرهای آلمان اقدام کنید. داشتن سابقه کار عملی، قرارداد آموزشی و تسلط به زبان آلمانی، شانس استخدام شما را بسیار بالا می‌برد و معمولاً فاصله‌ای بین پایان دوره و شروع کار رسمی وجود ندارد.

حقوق آوسبیلدونگ چقدر است؟

بر اساس آخرین آمار منتشر شده در سال 2026 میانگین حقوق آوسبیلدونگ در آلمان بسته به رشته و سال آموزش معمولاً بین ۹۰۰ تا ۱٬۳۰۰ یورو (بدون کسر مالیات) در ماه است و این مبلغ هر سال افزایش پیدا می‌کند. پس از پایان دوره آوسبیلدونگ و استخدام رسمی، میانگین حقوق ماهیانه معمولاً بین ۲٬۳۰۰ تا ۳٬۲۰۰ یورو است که در برخی رشته‌های فنی، صنعتی و درمانی می‌تواند حتی بالاتر از این مبلغ نیز باشد.

دوره های فنی حرفه ای در ایران چیست؟

دوره‌های فنی حرفه‌ای در ایران برنامه‌های آموزشی مهارت‌محور هستند که زیر نظر سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور برگزار می‌شوند و هدف اصلی آن‌ها آماده‌سازی افراد برای ورود به بازار کار داخلی است. این دوره‌ها در حوزه‌هایی مانند برق، مکانیک، کامپیوتر، طراحی لباس، آرایشگری، جوشکاری، حسابداری، صنایع غذایی و ده‌ها رشته دیگر ارائه می‌شوند. مدت زمان آموزش بسته به رشته می‌تواند از چند هفته تا چند ماه متغیر باشد. در پایان دوره، شرکت‌کنندگان در آزمون تئوری و عملی شرکت می‌کنند و در صورت قبولی، گواهینامه رسمی مهارت دریافت می‌کنند که در داخل کشور معتبر است و در برخی موارد قابلیت ترجمه رسمی برای ارائه در خارج از کشور را نیز دارد.

دوره های فنی حرفه ای در ایران چه شرایطی دارد؟

برای شرکت در دوره فنی حرفه ای ایران داشتن شرایط زیر الزامی است:

• داشتن حداقل سن قانونی برای هر دوره که معمولاً از ۱۵ یا ۱۸ سال به بالا تعیین می‌شود

• ارائه مدرک تحصیلی متناسب با سطح دوره که در بسیاری از رشته‌ها حداقل مدرک سیکل یا دیپلم کافی است

• ثبت‌نام در مراکز دولتی یا آموزشگاه‌های آزاد دارای مجوز رسمی

• پرداخت شهریه دوره در آموزشگاه‌های آزاد یا هزینه‌های جزئی در مراکز دولتی

• شرکت در کلاس‌های تئوری و عملی طبق برنامه تعیین‌شده

• قبولی در آزمون نهایی برای دریافت گواهینامه مهارت

دوره های فنی حرفه ای ایران مناسب چه افرادی است؟

دوره های فنی حرفه ای ایران برای افراد زیر مناسب است:

• افرادی که قصد دارند بدون ورود به دانشگاه، یک مهارت عملی و کاربردی یاد بگیرند

• افرادی که قصد مهاجرت با مدرک فنی و حرفه ای را دارند

• فارغ‌التحصیلان دبیرستان که می‌خواهند سریع‌تر وارد بازار کار شوند

• افرادی که به دنبال یادگیری یک حرفه برای راه‌اندازی کسب‌وکار شخصی هستند

• شاغلانی که می‌خواهند مهارت تخصصی خود را ارتقا دهند یا مدرک رسمی مهارت بگیرند

• افرادی که قصد تغییر شغل دارند و نیاز به آموزش مهارت جدید دارند

• کسانی که می‌خواهند مدرک مهارتی رسمی برای ارائه به کارفرما یا ترجمه رسمی دریافت کنند

• افرادی که به دنبال یادگیری مهارت در بازه زمانی کوتاه و با هزینه کمتر نسبت به دانشگاه هستند

بعد از دوره فنی حرفه ای در ایران کجا استخدام شویم؟

پس از پایان دوره‌های فنی‌وحرفه‌ای در ایران، استخدام به‌صورت خودکار و تضمین‌شده انجام نمی‌شود و دریافت شغل کاملاً به مهارت فردی، سابقه کار، ارتباط با کارفرما و شرایط بازار کار هر شهر بستگی دارد. معمولاً فارغ‌التحصیلان این دوره‌ها در کارگاه‌های خصوصی، شرکت‌های خدماتی، کارخانه‌ها، مراکز فنی، سالن‌های زیبایی، تعمیرگاه‌ها یا کسب‌وکارهای کوچک مشغول به کار می‌شوند و بسیاری نیز مسیر خوداشتغالی و راه‌اندازی کسب‌وکار شخصی را انتخاب می‌کنند. در طول دوره‌های فنی‌وحرفه‌ای در ایران معمولاً کارآموز باید شهریه پرداخت کند و برخلاف سیستم آوسبیلدونگ آلمان، حقوق ماهانه دریافت نمی‌کند؛ زیرا این دوره‌ها آموزشی هستند و قرارداد کاری رسمی هم‌زمان با آموزش وجود ندارد.

جدول مقایسه دوره اوسبیلدونگ آلمان و فنی حرفه ای ایران

در جدول زیر میتوانید جزییات دوره های آوسبیلدونگ آلمان و فنی حرفه ای ایران را مقایسه کنید:

دوره اوسبیلدونگ آلمان بهتر است یا فنی حرفه ای ایران؟

انتخاب بین آوسبیلدونگ آلمان و فنی حرفه ای ایران به هدف نهایی شما بستگی دارد. اگر قصد شما فقط یادگیری یک مهارت و شروع کار در بازار داخلی ایران است، دوره‌های فنی‌وحرفه‌ای ایران انتخاب ساده‌تری هستند. این دوره‌ها معمولاً کوتاه‌مدت‌اند، محدودیت سنی خاصی ندارند، هزینه مشخصی دارند و بعد از پایان دوره می‌توانید وارد بازار کار آزاد، کارگاه شخصی یا استخدام در شرکت‌های داخلی شوید.

در مقابل، آوسبیلدونگ آلمان یک مسیر آموزشی همراه با استخدام رسمی بعد از دوره است. شما از ابتدای دوره آوسبیلدونگ قرارداد کاری دارید، ماهانه حدود ۹۰۰ تا ۱٬۳۰۰ یورو حقوق دریافت می‌کنید، بیمه می‌شوید و سابقه کار قانونی در آلمان برای شما ثبت می‌شود. پس از پایان دوره آوسبیلدونگ، در صورت استخدام، اقامت شما به اقامت کاری تبدیل می‌شود و بعد از چند سال کار قانونی امکان دریافت اقامت دائم فراهم می‌شود. مسیر آوسبیلدونگ معمولاً برای افراد ۱۸ تا ۳۵ سال بیشترین شانس پذیرش را دارد و نیازمند مدرک زبان آلمانی و دریافت قرارداد از کارفرماست.

اگر هنوز به سن ۱۸ سال نرسیده‌اید یا در حال حاضر شرایط اقدام برای آوسبیلدونگ آلمان را ندارید، گذراندن دوره فنی‌وحرفه‌ای در ایران می‌تواند انتخاب هوشمندانه‌ای باشد تا مهارت کسب کنید و رزومه قوی‌تری برای اقدام برای آوسبیلدونگ داشته باشید.