فایننشالتایمز: متحدان ایران عربستان را از همه طرف تحت فشار گذاشتهاند
فایننشالتایمز مینویسد عربستان اکنون با نوعی فشار چندجانبه روبهروست: از جنوب با حوثیها، از شمال با حملات نیروهای مسلح در عراق و از شرق با فشار مستقیم ایران.
قاب فردا به نقل از همشهری آنلاین – گروه سیاسی: فایننشالتایمز در گزارشی با اشاره به پیشروی حوثیها در سواحل دریای سرخ و حمله شبهنظامیان شیعه در عراق به زیرساخت نفتی عربستان، نوشت ریاض اکنون همزمان با تهدیدهایی از جنوب و شمال مواجه است؛ وضعیتی که توان صادرات نفت عربستان و برنامههای اقتصادی محمد بن سلمان را تحت فشار قرار داده و او را با یکی از دشوارترین آزمونهای دوران رهبریاش روبهرو کرده است.
روزنامه فایننشالتایمز در گزارشی نوشت عربستان سعودی در شرایطی با افزایش فشار نیروهای همسو با ایران مواجه شده که حوثیها در حال پیشروی در امتداد سواحل دریای سرخ هستند و حملات موشکی و پهپادی آنها زیرساختهای انرژی عربستان را هدف قرار داده است. همزمان، حمله نیروهای شیعه در عراق به یک خط لوله مهم نفتی، مسیر دیگری از صادرات نفت عربستان را با اختلال مواجه کرده است.
به نوشته این روزنامه، پیشروی حوثیها به سمت تنگه بابالمندب اهمیت ویژهای برای عربستان پیدا کرده است؛ زیرا پس از تشدید محدودیتهای اعمالشده بر کشتیرانی در تنگه هرمز، مسیر دریای سرخ برای صادرات نفت عربستان اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در همین حال، حملات حوثیها به تاسیسات انرژی در مناطق جنوبی عربستان ادامه دارد.
فایننشالتایمز مینویسد عربستان اکنون با نوعی فشار چندجانبه روبهروست: از جنوب با حوثیها، از شمال با حملات نیروهای مسلح در عراق و از شرق با فشار مستقیم ایران. نیل کویلیام، پژوهشگر وابسته به چتمهاوس، شرایط کنونی را آزمونی در همه ابعاد برای محمد بن سلمان دانسته و گفته است ولیعهد عربستان با تعداد محدودی گزینه مناسب مواجه است و بحران همزمان امنیتی و اقتصادی است.
یکی از مهمترین ابعاد این وضعیت، تاثیر آن بر صادرات نفت عربستان است. بر اساس دادههایی که عربستان به اوپک ارائه کرده، تولید نفت این کشور در ماه اوت به ۶.۲ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که پایینترین سطح در ۳۶ سال گذشته بوده است. فایننشالتایمز علت این کاهش را مشکلات انتقال نفت از طریق هرمز و بابالمندب عنوان میکند.
این روزنامه همچنین به اهمیت خط لوله شرق ـ غرب عربستان اشاره میکند؛ خطی که ظرفیت انتقال حداکثر ۷ میلیون بشکه نفت در روز را دارد و پس از افزایش فشار بر مسیر هرمز، اهمیت بیشتری برای صادرات نفت عربستان پیدا کرده بود. اما بسته شدن این خط لوله در پی حمله پهپادی، بار دیگر آسیبپذیری شبکه صادرات نفت عربستان را آشکار کرده است.
فایننشالتایمز به نقل از تحلیلگران موسسه انرژی اسپکتس (Energy Aspects) مینویسد بسته شدن این خط لوله میتواند پالایشگاههای ینبع و پترو رابغ در ساحل غربی عربستان را ناچار به کاهش تولید کند. ذخایر نفت در پایانه صادراتی ینبع نیز تنها برای چند روز بارگیری نفت کافی خواهد بود.
در چنین شرایطی، عربستان ممکن است برای جبران اختلال در مسیرهای جایگزین، بار دیگر به صادرات نفت از طریق هرمز متوسل شود؛ اما این گزینه نیز با خطر حملات ایران به نفتکشها همراه است و نیاز به پشتیبانی نظامی آمریکا دارد.
از سوی دیگر، محمد بن سلمان که در سال ۲۰۱۵ مداخله نظامی عربستان در جنگ یمن علیه حوثیها را رهبری کرده بود، طی سالهای اخیر تلاش کرده بود ریاض را از این جنگ پرهزینه خارج کند. آتشبس سال ۲۰۲۲ نیز تا ماه ژوئیه تا حد زیادی برقرار بود، اما با تشدید مجدد درگیریها، عربستان بار دیگر با همان معضل قدیمی مواجه شده است: تشدید عملیات نظامی میتواند حملات حوثیها به زیرساختهای نفتی را افزایش دهد و مذاکره از موضع ضعف نیز هزینههای سنگینی برای ریاض خواهد داشت.
فایننشالتایمز به نقل از فراس مقصد، مدیر بخش خاورمیانه گروه اوراسیا، مینویسد ریاض نمیتواند در برابر خواستههای فزاینده حوثیها تسلیم شود، اما از سوی دیگر توان پرداخت هزینه یک جنگ ۲ جبههای را نیز ندارد؛ جنگی که میتواند بخش بزرگی از تولید نفت آرامکو را در معرض خطر قرار دهد.
عربستان طی ماههای گذشته برای مقابله با تهدید حوثیها، گروههای همسو با دولت یمن را مسلح و آموزش داده و تلاش کرده ائتلافهای منطقهای خود را نیز تقویت کند. ریاض همچنین ماه گذشته اعلام کرد بیش از ۱۲ کشور به ائتلاف دریایی برای حفاظت از کشتیرانی در دریای سرخ و بابالمندب پیوستهاند.
با این حال، این اقدامات تاکنون نتوانستهاند حوثیها را متوقف کنند. فایننشالتایمز مینویسد ترکیه و پاکستان نیز که اخیرا در چارچوب توافقهای دفاعی با عربستان به این کشور نزدیک شدهاند، بعید است نیروهای زمینی خود را برای مقابله با حوثیها وارد یمن کنند.
از سوی دیگر، به نوشته این روزنامه، آمریکا همچنان در حوزه اطلاعات و تعیین اهداف از عربستان حمایت میکند، اما دولت ترامپ در شرایط فعلی تمایلی به مداخله مستقیم در جنگ یمن ندارد و تمرکز اصلی واشنگتن بر جنگ با ایران است.
یک دیپلمات به فایننشالتایمز گفته است ریاض از آمریکا درخواست پوشش هوایی کرده، اما واشنگتن در شرایط فعلی حاضر به مداخله مستقیم نشده است. این مسئله برای عربستان اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا نشان میدهد حتی با وجود روابط امنیتی نزدیک ریاض و واشنگتن، عربستان نمیتواند در هر بحرانی روی ورود مستقیم آمریکا حساب کند.
در همین حال، برنارد هایکل، استاد مطالعات خاور نزدیک در دانشگاه پرینستون، شرایط را بحرانی جدی برای محمد بن سلمان توصیف کرده و گفته است عربستان همزمان با تهدیدهایی از جنوب، شمال و شرق مواجه است؛ تهدیدهایی که به ترتیب از سوی حوثیها، نیروهای همسو با ایران در عراق و خود ایران ایجاد میشوند.
فایننشالتایمز در پایان گزارش خود به دشواری گزینههای پیش روی ریاض اشاره میکند. عربستان از یک سو نمیخواهد در برابر حوثیها عقبنشینی کند و از سوی دیگر تشدید جنگ میتواند زیرساختهای نفتی و توان صادراتی این کشور را بیشتر در معرض خطر قرار دهد.
در نتیجه، از نگاه این روزنامه، مسئله فقط افزایش حملات به عربستان نیست؛ مسئله اصلی این است که فشار همزمان بر امنیت، صادرات نفت و روابط ریاض با واشنگتن، فضای مانور محمد بن سلمان را محدود کرده است.
